Historia Krnova

Miasto Krnov powstało na zbiegu rzek Opavy i Opavicy. Osiedlanie bliższej okolicy sięga okresu prawieku. Krnov, jako miasto, konstytuował się później około XIII wieku, w latach 1240-1253. Mowa jest o dosyć wysoko rozwiniętej osadzie, na co wskazywała liczba uprzywilejowanych domów, mających prawo warzenia piwa i wina, których w Krnovie było 162. Mimo to w cywilizowane miasto Krnov zmieniał się pomału. Fortyfikacja miejska powstała w drugiej połowie XIII wieku. Tworzyły ją mury obronne z fosą, trzy bramy - Opavska, Górna i Głubczycka oraz bramka dla pieszych - furta. Ich częścią był drewniany pański zamek i ściana ogrodu klasztoru Minorytów. Zakon ten osadził się w Krnovie w stosunkowo krótkim czasie po tym, co miasto uzyskało prawa miejskie. Wzmianki o przyjściu Minorytów do Krnova pochodzą z roku 1273.

Aż do początku ostatniego dwudziestopięciolecia XIV wieku Krnov rozwijał się jako jeden z czterech znaczących ośrodków miejskich prowincji Opavskiej, a później województwa Opavskiego, którym władali wojewodzi z boczniejszej gałęzi rodu Przemyślidów. Już w tym okresie w mieście wznosiły się wieże kilku kościołów, mianowicie kościoła parafialnego św. Martina - wybudowanego w latach trzydziestych XIV wieku, o którym pierwsze wzmianki pochodzą z lat 80 - tych XIII wieku, kościoła świętego Ducha, w którego bliskim sąsiedztwie stał budynek szpitala i kościoła Minorytów. W roku 1377 całe województwo Opavskie zostało rozdzielone na cztery a następnie dwie części, które później rozwijały się już samodzielnie. Krnov stał się centrum jednej z nich. Oddzielne województwo krnovskie powstało definitywnie dopiero w roku 1411, gdy zyskał je król Václav IV. O rozwoju miasta w okresie średniowiecza wiemy niewiele. Przywileje nadawane pojedynczym panom dawały możliwość szybkiego rozwoju i dobrobytu, na co wskazują zachowane, późniejsze pisemne wzmianki o zakładaniu cechów, rozwoju rzemiosła włókienniczego, zakupu gruntów czy istnieniu ratusza.

Gospodarski i populacyjny rozkwit miasta osiągnął szczyt w XVI i na początku XVII wieku za panowania rodu Hohenzollernów, który zakupił krnovskie księstwo w roku 1523. Dynamicznie rozwijały się przedmieścia, a domy mieszczanów znajdujące się wewnątrz miasta były przebudowywane na kamienne. W miejscu drewnianego grodu Hohenzollernowie wybudowali kamienny zamek, który stał się właściwym centrum księstwa krnovskiego, zamiast zamku na Cvilínie. Wzrastała liczba cechów i liczba specjalizowanych rzemiosł. Krnov zmieniał się także po stronie konfesyjnej, nowi książęta stopniowo i bez kompromisów przechodzili na stronę reformacji.

Kryzys przyszedł w 20-tych i 30-tych latach XVII wieku. Boje podczas wojny trzydziestoletniej wielokrotnie toczyły się w Krnovie i w znacznej części miały wpływ na upadek oraz późniejszą stagnację miasta. Księstwo zyskało nowych właścicieli – katolicki ród Liechtensztejnów, którzy wprowadzili rekatolizację całego księstwa wraz z miastem. Aczkolwiek następująca epoka baroku, w drugiej połowie XVII i XVIII wieku, pozwoliła w Krnovie powstać niejednemu dziełu artystycznemu, miasto zostawało w stagnacji. Nie można jednak zapomnieć o tym, że kościół na Cvilínie należy do najważniejszych zabytków baroku w całym regionie. Walki o dziedzictwo, podczas których Maria Teresa straciła prawie cały Śląsk, uczyniły z Krnova miasto przygraniczne. Ostatnim wielkim ciosem w XVIII wieku, był największy pożar w historii Krnova z roku 1779, który zniszczył prawie całe miasto.

Nowy impuls do rozwoju miasta przyniosła dopiero rewolucja przemysłowa. Na początku XIX wieku w Krnovie pracowało wielu mistrzów sukiennictwa, ale dopiero w latach 40-tych XIX wieku, młody sukiennik Alois Larische wpadł na pomysł, aby wybudować w Kostelci mniejszą fabrykę włókienniczą. Później sprzedał ją, a w roku 1861 wybudował nową, znajdującą się na południowy-wschód od krnovskiego zamku, na miejscu zburzonych murów obronnych i zasypanej fosy. Za jego przykładem poszli i inni sukiennicy, którzy także zaczęli budować fabryki. Podczas wielu dziesięcioleci, w Krnovie podwoiła się liczba mieszkańców a miasto zaczęło się rozrastać. Cały proces przyspieszyła sieć kolei, która dorosła do Krnova w roku 1872. W roku 1873 wybudowana została fabryka przeznaczona do produkcji organów Gebrüder Rieger. Oprócz fabryk, w Krnovie, powstawały dzielnice mieszkalne, szkoły, budynki administracyjne itd. Krnov zmienił się w nowoczesne miasto.

Rozwijał się również za czasów I. republiki, i gdyż wielki kryzys gospodarczy na przełomie lat 20-tych i 30-tych XX wieku spowodował zamknięcie więcej niż połowy krnovskich fabryk. Późniejsze przyjście nazizmu zradykalizowało część niemieckich mieszkańców Krnova. Na podstawie postanowień Układu Monachijskiego, Krnov znalazł się w paśmie, które miało należeć do Niemiec. 6. 10. 1938 do Krnova wstąpił Wehrmacht. Niepodległości Krnov zyskał dopiero 6. 5. 1945, ale jego mieszkańcy nie odbierali przyjścia Armi Czerwonej jako wyzwolenia. Jeszcze większy cios spadł na Krnov, gdy zmienili się właściwie wszyscy jego mieszkańcy. Niemieccy obywatele zostali umieszczani w obozach a następnie przesiedlani do Niemiec. Na ich miejsce przychodzili Czesi, do których z czasem dołączyli, w mniejszej liczbie, Słowacy i Grecy. Większość z nich jednak, w latach osiemdziesiątych XX, wieku powróciła do swej śródziemnomorskiej ojczyzny.

Wyraźne zmiany zaszły także w zabudowie miasta, zostały zburzone całe bloki historycznych kamienic, a od stuleci znana twarz Krnova, zmieniła się bezpowrotnie. W roku 1960 tyrytorium powiatu krnovskiego przyłączone zostało do regionu Bruntal, co znowu spowodowało powrót do pewnej stagnacji. Aksamitna rewolucja z jesieni 1989 roku przyniosła, tak jak całym Czechom, wolność a z nią niemałe problemy. Większość krnovskich firm nie umiała dokonać transformacji na nowym rynku i skrachowała, między nimi były wszystkie krnovskie fabryki włókiennicze, oprócz jednej. W ten sposób w Krnovie zaniknęła stuletnia tradycja związana z produkcją włókienniczą. Inaczej było z produkcją organów, noszących dziś nazwę Rieger Kloss, w przypadku których kontynuowano tradycję rozpoczętą w roku 1873 i nadal produkowano organy sprzedawane na całym świecie. Ostatnim pogromem Krnova była powódź w lipcu 1997, która zatopiła prawie całe miasto. W dniu dzisiejszym Krnov jest przyjemnym, czystym, zrekonstruowanym miastem. Zwiedzającym oprócz spokoju może zaoferować relikty swych zabytków, które przypominają o pojedynczych historycznych etapach istnienia miasta i dać ludziom czyste i zdrowe środowisko potrzebne do szczęśliwego życia.


Zpět

Partneři

krnov MSK Czech tourism atic Jeseníky Slezsko Certifikát kvality služeb